Wybór komornika do prowadzenia egzekucji

Chociaż przepisy kodeksu postępowania cywilnego wprowadzają generalną zasadę, że egzekucję prowadzi komornik właściwy ze względu na sposób egzekucji (a zatem komornik właściwy ze względu na miejsce położenia rzeczy lub ogólną właściwość dłużnika), wierzycielowi pozostawiono w tym zakresie prawo dokonania swobodnego wyboru, odsyłając do odrębnej ustawy. Czy takie rozwiązanie sprawdza się w praktyce?


paragraf
Punktem wyjścia do dalszych rozważań jest art. 8 ustawy z dnia 29.08.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Pomimo licznych nowelizacji, przepis za każdym razem spotykał się z krytycznymi opiniami środowiska prawniczego. Jednak prawdziwa rewolucja w tym zakresie rozpoczęła się wraz z nowelizacją z 2007 r., która zniosła rewiry komornicze. Dotychczas wierzyciel mógł dokonać wyboru komornika, ale tylko w granicach właściwości sądu apelacyjnego, zaś komornik działał jedynie na obszarze swojego rewiru komorniczego.

Zniesienie rewirów miało w założeniu zwiększyć skuteczność egzekucji i bezpośrednio przełożyć się na poszanowanie prawa przez strony postępowania oraz na zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Ustawodawca liczył, że zwiększenie konkurencji wśród komorników wpłynie na staranność ich działań, niejako zapominając, że skuteczność egzekucji jest przede wszystkim uzależniona od stanu majątkowego dłużnika. Wraz ze zwiększeniem liczby komorników, ustawodawca przyznał wierzycielowi prawo wyboru komornika. Możliwość swobodnego wyboru dowolnego komornika na terenie kraju w praktyce pozwala na prowadzenie kilku postępowań egzekucyjnych w stosunku do majątku dłużnika, nawet jeśli nie jest on skoncentrowany w jednym miejscu. Ponadto wierzyciel może kierować się własnymi przekonaniami co do skuteczności działań komornika i właśnie jemu powierzyć prowadzenie egzekucji w danej sprawie.

Wszczęcie egzekucji
Co do zasady, komornik nie może odmówić wszczęcia egzekucji, dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innych czynności, jeżeli zostanie wskazany przez wierzyciela. Wyjątkiem w tym zakresie będą sprawy o egzekucję z nieruchomości oraz sprawy, gdzie przepisy dotyczące egzekucji z nieruchomości stosujemy odpowiednio (m.in. opróżnienie lokalu lub pomieszczenia) wtedy właściwość będziemy ustalali w oparciu o miejsce położenia rzeczy. Jeżeli komornik podejmie się prowadzenia sprawy, to niezwłocznie zawiadamia o tym fakcie komorników właściwych, czy to ze względu na ogólną właściwość dłużnika, czy miejsce położenia rzeczy.

Oświadczenie o wyborze komornika
W praktyce wybór komornika jest dokonywany poprzez złożenie wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji oświadczenia o korzystaniu z prawa wyboru komornika. Co istotne, wniosek nie musi być uzasadniony, ale musi być wniesiony na piśmie, ponieważ wyboru komornika nie można domniemywać. Gdyby wniosek został skierowany do niewłaściwego komornika, a jednocześnie nie zawierał oświadczenia wierzyciela, wtedy komornik wezwie wierzyciela do uzupełnienia braku formalnego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W przypadku nie dochowania terminu, wniosek o wszczęcie egzekucji zostanie przekazany do dowolnego komornika właściwego. Należy jednak pamiętać, że w przypadku skierowania wniosku do komornika właściwego miejscowo, wierzyciel nie będzie mógł dokonać wyboru, ponieważ komornik właściwy w chwili wszczęcia postępowania pozostaje właściwy aż do jego zakończenia, nawet jeżeli właściwość zmieniła się już w toku sprawy. Jedynym wyjściem jest umorzenie postępowania na mocy art. 825 pkt 1 k.p.c., a następnie skierowanie wniosku do innego, wybranego komornika.

Czynności egzekucyjne poza rewirem
W przypadku przeprowadzania czynności poza rewirem komornika, kosztami obciąża się wierzyciela, bez względu na ewentualne zwolnienie go od kosztów sądowych. Koszty obejmują m.in. przejazdy, transport specjalistyczny oraz nocleg komornika. Na pokrycie tych wydatków wierzyciel będzie zobowiązany do wpłacenia zaliczki jeszcze przed podjęciem zawnioskowanej czynności. Gdyby wierzyciel chciał uniknąć dodatkowych obciążeń finansowych, istnieje możliwość zmiany właściwości miejscowej. Komornik bowiem może przekazać sprawę egzekucyjną innemu komornikowi, o ile uzyska zgodę wierzyciela i komornika, któremu sprawa ma być przekazana. Chociaż przekazywanie sprawy zdecydowanie wpływa na spowolnienie postępowania, niejednokrotnie pozwala wierzycielowi na uniknięcie dodatkowych kosztów, które wiązałyby się z dokonywaniem czynności poza rewirem komornika, którego początkowo wskazano do prowadzenia sprawy.
12-01-10 14:36